نرخ بالای خودکشی جوانان در کره جنوبی :
کره جنوبی در مواجهه با نرخ بالای خودکشی جوانان، روی هوش مصنوعی حساب میکند
افزایش ۴۵ درصدی مرگهای ناشی از خودکشی در میان جوانان در کره جنوبی طی کمتر از یک دهه، دولت این کشور را به اعلام وضعیت اضطراری و در پیش گرفتن یک راهبرد بیسابقه سوق داده که در آن برای نخستین بار از هوش مصنوعی برای شناسایی زودهنگام نشانههای افسردگی، پریشانی روانی و خطر خودکشی استفاده میشود.
بحرانی خاموش از درون در حال فرسایش جامعه کره جنوبی است. بر اساس آمار وزارت دادهها و آمار این کشور، شمار مرگهای ناشی از خودکشی در میان افراد زیر ۳۰ سال، با افزایشی ۴۵ درصدی در کمتر از یک دهه، از ۲۷۳ مورد در سال ۲۰۱۶ به ۳۹۶ مورد در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
همزمان، تعداد نوجوانان و جوانانی که تحت درمانهای روانپزشکی قرار گرفتهاند نیز رشد چشمگیری داشته و از ۲۷۴ هزار نفر در سال ۲۰۲۱ به حدود ۴۳۱ هزار نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این ارقام، ابعاد بحران سلامت روان در کره جنوبی را بهخوبی نشان میدهد.
دولت کره جنوبی برای رسیدگی به این معضل، وضعیت اضطراری اعلام کرده و هدف خود را کاهش نزدیک به ۵۰ درصدی نرخ خودکشی در میان جوانان طی ۱۰ سال آینده تعیین کرده است. در این برنامه، ۱۵ وزارتخانه مشارکت خواهند داشت و برای نخستین بار هوش مصنوعی در مقیاسی گسترده وارد سیاستگذاری حوزه سلامت روان خواهد شد.
فشار آموزشی؛ ریشه بحران
برای درک ریشههای عمیق بحران، باید به نظام آموزشی بسیار رقابتی و سختگیرانه کره جنوبی توجه کرد که از سالهای ابتدایی فشار سنگینی بر دانش آموزان وارد میکند.
به گفته بنژامن ژوانو، دکترای انسانشناسی فرهنگی و پژوهشگر مطالعات کره که بیش از ۳۰ سال است در سئول زندگی میکند، همهچیز از کنکور سراسری «سونئونگ» آغاز میشود؛ آزمونی یک روزه اما سرنوشتساز که ورود به بهترین دانشگاههای کشور و در نتیجه آینده اجتماعی و شغلی افراد را تعیین میکند: «بسیاری از دانشآموزان از دوران راهنمایی برای این آزمون آماده میشوند. خانوادهها مبالغ هنگفتی برای کلاسهای خصوصی هزینه میکنند. کودک احساس میکند نهتنها مسئول آینده خود، بلکه مسئول آینده و اعتبار کل خانواده است.»
به گفته بنژامن ژوانو، که در دانشگاهی در سئول تدریس میکند، نتیجه این فشارها آشکار است: «وقتی این دانشجویان وارد سال اول دانشگاه میشوند، شبیه زامبیها هستند. آنها عملاً هیچ دوران جوانی و زندگی عادی نداشتهاند.»
فشار رقابت، پس از ورود به دانشگاه نیز به شیوه ای متفاوت ادامه مییابد. دانشجویان برای یافتن کارآموزی و سپس ورود به بازار کاری که هر روز محدودتر میشود، با رقابتی شدید روبهرو هستند. بنژامن ژوانو میگوید: «نوعی سبکبالی و شادی جوانی از زندگی نسل بیستسالهها حذف شده است. جوانی از آنها گرفته میشود و همین مسئله موجب شکلگیری شخصیتهایی میشود که اغلب با اضطرابها و مشکلات روانی دستوپنجه نرم میکنند.»
محورهای اصلی برنامه دولت؛ هوش مصنوعی در خط مقدم پیشگیری
طرح جدید دولت کره جنوبی بر پنج محور اصلی استوار است؛ از شناسایی زودهنگام افسردگی گرفته تا تقویت حمایتهای نهادی از افراد در معرض خطر. این طرح همچنین شامل اصلاحات ساختاری در نظام آموزشی برای کاهش فشار ناشی از عملکرد تحصیلی و استقرار روانشناسان در تمامی مدارس کشور است. برای نخستین بار، روانشناسان مدارس خواهند توانست در صورت نیاز، بدون کسب رضایت والدین، خدمات درمانی و حمایتی را به کودکان ارائه دهند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که مسائل مربوط به سلامت روان در کره جنوبی همچنان با انگ اجتماعی شدیدی همراه هستند.
در این میان، دولت کره جنوبی قصد دارد از هوش مصنوعی در دو حوزه اصلی استفاده کند.
نخست، پایش فضای دیجیتال و شبکههای اجتماعی برای شناسایی محتواهایی که افراد را به خودکشی تشویق میکنند. سامانههای هوش مصنوعی قادر خواهند بود اصطلاحات عامیانه، استعارهها و کدهای زبانی خاصی را که معمولاً از دید بزرگسالان یا ناظران انسانی پنهان میماند، تحلیل و شناسایی کنند.
دومین کاربرد، شناسایی نشانههای اولیه بحران روانی از طریق تحلیل ارتباطات و تعاملات افراد است. این سامانهها تلاش خواهند کرد علائم هشداردهندهای را که ممکن است نشاندهنده آسیب روانی یا تمایل به خودکشی باشند، در مراحل اولیه تشخیص دهند.
این رویکرد اگرچه نوآورانه به نظر میرسد، اما ادامه پروژههایی است که از سال ۲۰۲۰ توسط دانشگاه ملی علوم و فناوری سئول آغاز شد. این دانشگاه سامانهای مبتنی بر تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی را روی پلهای رودخانه هان -که بهطور سنتی با موارد متعدد خودکشی مرتبط هستند- توسعه داد. این فناوری توانست با استفاده از تکنیکهای یادگیری عمیق، رفتارهای مشکوک را در میان عابران تشخیص داده و به نیروهای امدادی هشدار دهد.
دیدن آنچه چشم انسان نمیبیند
فیلیپ لنکا، پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی و سلامت روان، میگوید: «هیچکس نمیتواند خودکشی را بهطور قطعی پیشبینی کند. اما هوش مصنوعی میتواند عوامل خطر را زودتر شناسایی کند و امکان مداخله و پیشگیری را در مراحل اولیه فراهم آورد.»
چنین سامانههایی دادههای متنوعی را تحلیل میکنند؛ از اطلاعات جمعیتشناختی و سوابق پزشکی گرفته تا الگوهای خواب ثبتشده توسط ابزارهای هوشمند، فعالیت در شبکههای اجتماعی و حتی متن گفتوگوهای میان روانپزشکان و بیماران. «اگر نوجوانی شروع به انتشار پیامهایی درباره بیخوابی، اضطراب یا احساس ناامیدی کند، اینها نشانههای مهمی هستند. تحلیل شبکههای اجتماعی میتواند در شناسایی اختلالات روانپزشکی نقش مؤثری ایفا کند.»
به گفته این پژوهشگر، هوش مصنوعی همچنین میتواند جزئیاتی را تشخیص دهد که ممکن است از دید پزشکان پنهان بماند؛ جزئیاتی نظیر تغییرات ظریف در حالت چهره یا نگاه بیمار که هنگام یادداشتبرداری پزشک از قلم میافتد.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که موفقیت چنین سامانههایی به «قابلیت توضیحپذیری» آنها وابسته است. فیلیپ لنکا میگوید: «پزشک باید بتواند درک کند که هوش مصنوعی چگونه به یک نتیجه یا تشخیص رسیده است. اعتماد به این سامانهها زمانی شکل میگیرد که آنها بتوانند دلایل تصمیمات خود را توضیح دهند. بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که هوش انسانی و هوش مصنوعی در کنار یکدیگر به کار گرفته شوند.»
با وجود همه این پیشرفتها، کارشناسان هشدار میدهند که فناوری بهتنهایی قادر به حل بحران خودکشی در کره جنوبی نخواهد بود چرا که با یک مشکل ساختاری در جامعه کره جنوبی مواجه هستیم و ریشههای چنین بحرانی را نمیتوان تنها با تکیه بر هوش مصنوعی از میان برد.
منبع : ار اف آی