بیانیه دوم شورای همکاری ترکمن صحرا :
برای رهایی از جنگ، برای صلح و گذار
با تداوم حملات نظامی امریکا و اسرائیل ، آنچه در بیانیه نخست درباره پیامدهای ویرانگر جنگ هشدار داده بودیم، امروز به واقعیتی عینی تبدیل شده است. جنگ جاری، که خارج از اراده مردم ایران بر کشور تحمیل شده، نهتنها جان شهروندان، بلکه زیرساختهای حیاتی و آینده اجتماعی ایران را هدف قرار داده است.
در شرایطی که نشانههایی از آتشبس در حال شکلگیری است، باید تأکید کرد که این وضعیت، صرفاً یک توقف موقت در خشونت نیست، بلکه یک لحظه تعیینکننده است. آتشبس، اگر به یک روند سیاسی برای صلحی پایدار و عادلانه تبدیل نشود، بهسرعت میتواند جای خود را به دور تازهای از خشونت و ویرانی بدهد.
این شورا بر این باور است که پایان جنگ، تنها در قالب یک توافق صلح معنا مییابد؛ صلحی که با گشایشهای واقعی در عرصه سیاسی و اجتماعی همراه باشد، نه تثبیت وضعیت موجود.
از اینرو، هر روند صلح پایدار باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
آزادی فوری زندانیان سیاسی
توقف اعدامها
تضمین آزادی فعالیتهای سیاسی مسالمتآمیز و مدنی
فراهمسازی بستر گفتوگو و مشارکت سیاسی برای همه نیروهای اجتماعی
در عین حال، تجربه نشان داده است که اتکا به مداخله نظامی خارجی، نهتنها به آزادی منجر نمیشود، بلکه به تشدید بیثباتی و وابستگی میانجامد. از سوی دیگر، مخالفت صرف با جنگ، بدون ارائه مسیر عملی برای تغییر، نیز پاسخگوی شرایط کنونی نیست.
امروز، اپوزیسیون با یک انتخاب تعیینکننده روبهروست:یا همچنان در دوگانه فرساینده «اتکا به مداخله خارجی» و «انفعال در برابر وضع موجود» باقی بماند،یا با درک شرایط تاریخی کنونی، بهسوی بازسازی خود و ایفای نقشی فعال در آینده کشور حرکت کند.
واقعیت آن است که شرایط کنونی—در پرتو تضعیف ساختار قدرت در اثر جنگ—یک فرصت تاریخی نیز ایجاد کرده است. اما این فرصت، پایدار و تضمینشده نیست. در صورت تداوم پراکندگی، بیبرنامگی و ناتوانی در ایجاد انسجام، این لحظه میتواند بهسادگی از دست برود و جای خود را به تثبیت مجدد اقتدار یا تعمیق بحران بدهد.
از اینرو، مسئولیت نیروهای سیاسی و مدنی امروز بیش از هر زمان دیگری سنگین است. عبور از این بنبست، مستلزم شکلگیری رویکردی سوم است؛ رویکردی که همزمان با رد جنگ و مداخله خارجی، بر یک گذار سیاسی مستقل، تدریجی و متکی بر اراده مردم تأکید کند.
در این مسیر، عاملیت مردم و نقش نیروهای مدنی تعیینکننده است. هیچ صلح پایدار و هیچ تحول سیاسی معناداری بدون مشارکت آگاهانه و سازمانیافته جامعه امکانپذیر نیست.
بر این اساس، این شورا بر ضرورت:
پیوند صلح با گذار سیاسی
کاهش خشونت و حفظ جان انسانها
و حرکت فوری بهسوی انسجام، گفتوگو و همگرایی میان نیروهای سیاسی و مدنی
تأکید میکند.
آیندهای آزاد و پایدار، تنها در صورتی شکل خواهد گرفت که این لحظه تاریخی، بهدرستی درک و بهطور مسئولانه به آن پاسخ داده شود. در غیر این صورت، هزینه از دست رفتن این فرصت، بار دیگر بر دوش مردم ایران سنگینی خواهد کرد.
شورای همکاری ترکمن صحرا
۰۸/۰۴/۲۰۲۶
